Εκατοντάδες χρόνια προτού κατασκευαστεί το φράγμα και σχηματιστεί η λίμνη Πλαστήρα, η  περιοχή ήταν το πασίγνωστο οροπέδιο της Νεβρόπολης, που ονομάστηκε με αυτόν τρόπο από τα άφθονα ελάφια που ζούσαν στα πυκνά δάση της.

Η περιοχή της Νεβρόπολης, οι πλαγιές των Αγράφων και οι παρόχθιες περιοχές του Ταυρωπού, του Αγραφιώτη και του Αχελώου ήταν ο χώρος όπου τα πανάρχαια χρόνια κατοικούσαν οι Δόλοπες, ένας λαός αρχαίος, πολεμικός και σκληροτράχηλος.

Συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο στο πλευρό του Αχιλλέα, ο οποίος διόρισε αρχηγό τους τον δάσκαλό του Φοίνικα. Πολέμησαν με γενναιότητα σε όλες τις φάσεις του πολέμου στο πλευρό των Μυρμιδόνων. Μετά την κατάληψη της Τροίας επέστρεψαν στην πατρίδα τους μέσω Θράκης και Μακεδονίας με την σοφή καθοδήγηση του αρχηγού τους. Η πρωτεύουσα των Δολόπων, κατά την άποψη πολλών αρχαιολόγων, η Ελλοπία βρισκόταν κοντά στο σημερινό φράγμα της λίμνης. Ερείπια αρχαίου Δολοπικού οικισμού υπάρχουν στην Καστανιά και στον Μπελοκομύτη. Οι Δόλοπες κατά τους αρχαίους ιστορικούς χρόνους συμμετείχαν στο κοινό των Θεσσαλών και στην Αιτωλική συμπολιτεία με δύο ψήφους. Έλαβαν μέρος σε πολλές εμφύλιες διαμάχες των Ελληνικών πόλεων αλλά και σε εκστρατείες όπως του Κύρου στην Ασία.

Η παράδοση αναφέρεται στην άμυνά τους στην Σκύρο κατά των Αθηναίων και όταν ο Κίμωνας κυρίεψε τελικά το νησί, έριξε τους Δόλοπες πάνοπλους στη θάλασσα και έγιναν οι σημερινοί “αστακοί”.
Πολέμησαν στο πλευρό των Μακεδόνων κατά των Ρωμαίων και μετά την υποταγή της Ελλάδας στη Ρώμη περιορίστηκαν στα βουνά. Στα χρόνια του Βυζαντίου και των εικονομαχιών ήταν φανατικοί εικονολάτρες. Όταν ο Κωνσταντίνος Κοπρόνυμος έστειλε εκπροσώπους να εξαφανίσουν από τις εκκλησίες τις εικόνες εκείνοι τους συνέλαβαν και τους σκότωσαν. Όταν πληροφορήθηκε το γεγονός ο Αυτοκράτορας έδωσε εντολή να διαγραφεί αυτή η επαρχία από τα κατάστιχα της αυτοκρατορίας και από τότε η περιοχή πήρε το όνομα “Άγραφα”.

Με την υποδούλωση της αυτοκρατορίας του Βυζαντίου στην Οθωμανική κυριαρχία οι αγραφιώτες διατήρησαν την αυτονομία τους και το 1525 υπόγραψαν την συνθήκη του Ταμασίου με τους Τούρκους και συμφώνησαν οι Κοτζαμπάσηδες των Αγράφων να πληρώνουν στο Νεοχώρι κάθε χρόνο 50.000 γρόσια φόρο και οι Τούρκοι να μην πατάνε στα χωριά τους. Αυτή την συμφωνία παραβίασε μόνο ο αλή πασάς κυνηγώντας τους κλέφτες των Αγράφων Κατσαντώνη, Δίπλα, Καραϊσκο και άλλους.